• Obiekty muzealne

  • Izba

    Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie
 
 

Wesołych Świąt!

Urszula Jatkowska 21.12.2017 15:50 mniej światła zapisz do PDF drukuj
Wesołych Świąt!

Coraz bliżej Święta Bożego Narodzenia tak obfitujące w tradycje i zwyczaje przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wraz ze świętami zbliża się również koniec 2017 roku, tak pracowitego dla nas i upływającego nam pod znakiem dziedzictwa kulturowego Warmii.

Życząc Wam zdrowych, wesołych, przepełnionych rodzinną atmosferą Świąt Bożego Narodzenia oraz pełnego samych pozytywnych wrażeń, szczęśliwego Nowego Roku 2018, nie możemy nie podzielić się z Wami tym jak to na Warmii ten świąteczny okres był spędzany.

Święta Bożego Narodzenia nazywano na Warmii godami lub godnimi świętami. Dawniej nie obchodzono tu wigilii i nieznany był tu zwyczaj dzielenia się opłatkiem. Choinki jako świąteczne drzewka zaczęły pojawiać się w warmińskich domach dopiero ok. 1910 r., wcześniej jej rolę pełniły snopy zboża ustawiane w kącie izby lub zawieszane gałęzie sosny.  Uroczyste obchody świąt rozpoczynano poranną mszą około godziny piątej lub szóstej w pierwszy dzień Bożego Narodzenia. Dzień ten rozpoczynał trwający do Święta Trzech Króli 6 stycznia okres zwany dwunastkami. Każdy z jego dwunastu dni miał symbolizować poszczególne miesiące nowego roku. Na ich podstawie wróżono pogodę na przyszły rok. Prezenty dzieciom rozdawał pomiędzy świętami, a sylwestrem ubrany na biało tzw. Sługa, wędrujący z gospodarstwa do gospodarstwa w barwnym korowodzie, którego nie odłącznym elementem był tzw. Szemel – siwy koń. W związku z tym, iż wierzono, że w Święta ziemię odwiedzają dusze zmarłych, nie sprzątano jadła ze stołu aż do rana oraz długo palono w piecu. Często posypywano podłogę czy ławę popiołem lub piachem, tak aby nazajutrz móc zaobserwować na nich ślady gości z zaświatów. Wigilię nowego Roku i jego pierwszy dzień obchodzono bardzo uroczyście. Liczne były również w tych dwóch dniach wróżby przepowiadające jaki ten Nowy Rok będzie. Tradycyjnie wypiekano wówczas figurki zwierząt z ciasta wyrabianego z mąki, piwa jałowcowego lub wina, poświęconych w trzeci dzień świąt. Ich wypiekanie miało zapewnić zwierzętom gospodarskim zdrowie i dobry chów. Częstowano nimi zwierzęta, które przedstawiały, a pozostawione ich zapasy miały służyć jako lekarstwo dla zwierząt w przyszłości. 

Jak widać warmińskie tradycje okresu świątecznego są bardzo bogate, z czasem ulegały zmianie wraz z napływającymi osadnikami z całej Polski. A wy? Jakie zwyczaje i tradycje w okresie świąt Bożego Narodzenia kultywujecie w swoich domach?

Jeszcze raz cały zespół Regionalnej Pracowni Digitalizacji życzy Wam Wesołych Świąt!   

 

Bibliografia:

red. E. Bugowska, A. Jarzębska,  „Warmio, quo vadis?”, Elbląg 2017

A. Szyfer, „Zwyczaje, obrzędy i wierzenia Mazurów i Warmiaków”, Olsztyn 1975

 

— Urszula Jatkowska


Komentarze

 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.

Projekt i wykonanie Agencja Reklamowa Contact.