Drewniana miska klepkowa

 


STATYSTYKI
  • 138 Wejścia
  • 25 Pobrań

 

Opis

Materiał i technika: drewno/ łyko/cięcie/struganie
Wymiary: wys. 8 cm, średnica 19 cm
Czas i miejsce powstania: XIV-XV wiek , warsztat lokalnego łagiewnika
Stan zachowania: dobry, klepki rozszczelnione w kilku miejscach, górna obręcz z łyka przerwana w kilku miejscach, dolna spękana.
Miejsce znalezienia: teren Starego Miasta w Braniewie

Miska klepkowa złożona z kolistego dna i siedmiu trapezowatych klepek powiązanych dwoma obręczami z łyka. Naczynie drewniane w średniowieczu masowo wykorzystywane we wszystkich rodzajach gospodarstw domowych. Było to naczynie podstawowe, z którego spożywano posiłki i często je wymieniano z uwagi na szybkie zużycie. Dno (zwane inaczej piętką) wykonane było z jednego kawałka drewna, a ścianki z klepek umocowanych pod kątek i połączonych opaską z drewna lub łyka. Klepki tych naczyń były zazwyczaj niewielkie i cienkie, dlatego wątor wykonywano blisko podstawy i w nim umieszczano dno naczynia. Klepki odchylano na zewnątrz, dzięki czemu dno było być mocniej osadzone w wątorze. Grubość ścian i dna wahała się od kilku do kilkunastu milimetrów. Na ogół miski miały kształt okrągły lub w przy-bliżeniu okrągły, wykonywane z drzewna liściastego. Kształt stożkowaty naczynia wymagał wykonania na stronie zewnętrznej klepek specjalnych wrębów na obręcze (na naczyniach średniowiecznych wycinano od jednego do trzech takich wrębów), zapobiegających ich zsuwaniu się w kierunku dna. Obręcze były wykonane z cienkiego drewna lub łyka.
O ile wyrób naczyń drążonych mógł odbywać się w ramach zajęć domowych, to naczynia klepkowe wymagały przygotowania zawodowego, ich wyrobem trudnili się łagiewniccy, zwani później bednarzami, ich wykonanie wymagało przygotowanie odpowiedniej średnicy dna, odpowiedniego kształtu klepek (czasem wygiętych), wykonania w nich wątoru, uformowania wszystkiego i połączenia za pomocą obręczy z łyka lub leszczyny.

Literatura:
Historia kultury materialnej Polski w zarysie, t 1., od VII do XII wieku , Wrocław 1978
J. Fonferek, M. Marcinkowski, U. Sieńkowska, Elbląg , życie codzienne w porcie hanzeatyckim, Elbląg 2012
M. Rakoczy, Charakterystyka średniowiecznych naczyń klepkowych… http://www.ssa.archeo.uni.wroc.pl/58/SSA58_151-164.pdf

Prawa do wizerunku cyfrowego: CC BY 1.0 https://creativecommons.org/licenses/by/1.0/deed.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji14 października 2019 (14.10.2019)
DatowanieXIV - XV w.
KategoriaZbiory muzealne Obiekty średniowieczne
WłaścicielMuzeum Ziemi Braniewskiej
Strona wwwmuzeum-ziemi-braniewskiej.business.site
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 
 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.