Legitymacja związkowa z 1951 r.

 

STATYSTYKI
  • 191 Wejścia

 

Opis

Pierwsze polskie związki zawodowe kolejarzy powstały na terenie zaboru austriackiego, ale podobne organizacje utworzono również w zaborze rosyjskim i niemieckim. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r., jeszcze tego samego roku, powstał Związek Zawodowy Pracowników Kolejowych, potocznie zwany ZZK, który z założenia miał być jedyną organizacją związkową zrzeszającą kolejarzy w całym odbudowywanym kraju. Tak się jednak nie stało i przez okres międzywojenny powstawały i rozpadały się coraz to nowe centrale związkowe kolejarzy. ZZK pozostawała jedną z największych z nich, od samego początku swojego istnienia prowadząc ożywioną działalność wydawniczą. Na łamach wydawanego czasopisma „Kolejarz – Związkowiec”, związek poruszał kwestie organizacyjne, opisywał swoje starania w realizacji postulatów pracowniczych, a także przekazywał informację na temat działalności kół związkowych w terenie. Sporo miejsca poświęcano w nim również pracy kulturalno-oświatowej i popularyzacji kultury fizycznej i sportu. Zaowocowało to m. in. powstaniem przy związkowych kołach 19 klubów sportowych i Robotniczego Ośrodka Wychowania Fizycznego i Sportu, który w tym czasie był jedyną tego typu placówką na świecie. Przede wszystkim jednak czasopismo to stanowiło przestrzeń do polemiki o charakterze ogólnopolitycznym. Pojawiały się w nim teksty głównie publicystów związanych ideowo z lewicą ruchu socjalistycznego, opozycyjnego w stosunku do ówczesnej władzy.
Wojna przerwała dotychczasową działalność kolejarskich organizacji zawodowych. Jednak niektóre z nich, w tym ZZK podjęły działalność konspiracyjną. Doceniając wkład związku w walkę z okupantem, po wojnie w wyniku porozumień międzyzwiązkowych, po raz kolejny postanowiono, że ZZK będzie jedyną w środowisku pracowników kolejowych organizacją zawodową. W 1944 r. władze komunistyczne powołały w Lublinie prorządową Tymczasową Komisję Centralną Związków Zawodowych. Ugrupowania prorządowe doprowadzają następnie w 1945 r. do utworzenia zcentralizowanego Zrzeszenia Pracowniczych Związków Zawodowych. W 1949 r. w jego struktury wchodzi również ZZK. Zarządzająca zrzeszeniem Centralna Rada Związków Zawodowych (CRZZ), faktycznie byłą częścią aparatu państwowego i pozwalała na kontrolowanie polityki, organizacji i kadr podlegających jej związków przez Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą (PZPR). Rada przejęła część zadań o charakterze państwowym np. miała prawo inicjatywy ustawodawczej w sprawach pracy, zarządzała Funduszem Wczasów Pracowniczych oraz kasami zapomogowo-pożyczkowymi. Członkostwo w związku zapewniało szereg przywilejów, m. in: pierwszeństwo w korzystaniu ze żłobków, przedszkoli, możliwość wczasów w domach wypoczynkowych prowadzonych przez związek, a także przy regularnym opłacaniu składek członkowskich możliwość skorzystania z bezzwrotnych zasiłków np. w przypadku narodzin dziecka.


Literatura:
Janusz Jarosiński: Wydawnictwa prasowe Związku Zawodowego Pracowników Kolejowych w latach 1919-1960, Kwartalnik Historii Prasy Polskiej 28/1, 77-91, 1989
Związki Zawodowe. Encyklopedia PWN [online] (b.r.)


Zdigitalizowano i udostępniono dzięki uprzejmości Pana Mirosława Melerskiego

Prawa do wizerunków cyfrowych: CC BY-NC-SA 4.0
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/legalcode.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji26 czerwca 2020 (26.06.2020)
Datowanie1951 r.
Mapa GooglePokaż na Mapie Google
KategoriaKolekcje prywatne
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 
 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.