Skrzynia

 

STATYSTYKI
  • 71 Wejścia
  • 24 Pobrań

 

Opis

Wymiary: wys. 87 x szer. 140,5 xgłęb. 70, 5 cm
Miejsce znalezienia: Prosna (niem. Prassen)
Materiał: drewno, fornir, żelazo
Technika: stolarka, rzeźbienie, fornirowanie

Skrzynia dworska fornirowana i intarsjowana. Wysoki korpus z ryzalitami po bokach umieszczony na masywnym cokole, wspartym na czterech wysokich nogach załamanych uskokowo. Cokół podzielony pasem groszkowania i ozdobiony rozetami i kwiatowymi girlandami. Ściana frontowa skrzyni jest rozczłonkowana poprzez dekorację snycerską w formie podwójnych kolumienek spiralnych o jońskich głowicach. Pomiędzy kolumienkami umieszczono płyciny obwiedzione groszkowanymi ramkami z załamanymi narożnikami. W płyciny wkomponowano intarsjowane, niezidentyfikowane, herby. Pomiędzy ryzalitami umieszczono płycinę flankowaną przez dwa pasy dekoracji roślinnej w postaci liści akantu i rozet. Po środku umocowano ażurową plakietę z metalu, która otacza otwór od klucza. Całość zwieńczona niewielkim, profilowanym gzymsem zdobionym rzeźbiarską dekoracją kwiatową. Na ścianach bocznych w płycinach umieszczono ażurowe, cynowe plakiety o motywach roślinnych i antabami po obu stronach. Płaskie wieko skrzyni jest zdobione dwiema płycinami o profilowanych ramkach i wykładanymi deseczkami o geometrycznych formach. Wewnątrz, po lewej stronie, znajduje się schowek w formie płaskiej skrzyneczki z wyciętym faliście fartuchem. Na plecach zachowała się karta z napisem w języku niemieckim oraz litery gotyckie „G” i „E” oraz cyfra „4”.
Skrzynia pochodzi z Pałacu w Prosnej, który należał do rodu zu Eulenburg. Wybudowana w latach 1610-1620 rezydencja została rozbudowana w latach 1667-1668 według planów Józefa Naronowicza-Narońskiego. Budowę barokowego pałacu zlecił Georg Friedrich zu Eulenburg. Pałac został przebudowany w 1860 r. w stylu neogotyckim.
Skrzynie posagowe były przedmiotami szczególnymi, ponieważ miały podkreślać obecność żony w domu męża i jej korzenie rodowe, dlatego dużą wagę przywiązywano do umieszczania herbu lub całego nazwiska panieńskiego w widocznym miejscu. Przy zawarciu małżeństwa posag miał znaczenie decydujące, a jego brak mógł uniemożliwić planowany mariaż. Istotność posagu wyraźnie była uwypuklona przez ówczesne prawo ziemskie i miejskie, zgodnie z którym wyposażanie córek było jednym z głównych obowiązków ich ojców. Posag początkowo obejmował budynki, sprzęty ale w XVII w., zwykle była to suma pieniężna. Oprócz posagu kobiecie zapisywano wyprawę, w skład której wchodziły wszelkie ruchomości, przeznaczone głównie do jej osobistego użytku, czyli ubrania, biżuteria, sprzęty domowe i naczynia kuchenne. Przechowywano je właśnie w skrzyniach posagowych.

Autor opisu: Anna Malinowska

Wystawy:
„Wielcy mieszkańcy zamku lidzbarskiego”, Lidzbark Warmiński, od 18.02.2013.
Literatura:
Penkała Anna, „Panieńskie ochędóstwo: kwestie posagowe i wienne w małżeństwach szlachty województwa krakowskiego w czasach saskich”, Kraków 2016.

Prawa do wizerunku cyfrowego: CC BY 1.0 https://creativecommons.org/licenses/by/1.0/deed.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji9 sierpnia 2022 (09.08.2022)
Datowaniekon. XVII w.
Mapa GooglePokaż na Mapie Google
KategoriaZbiory muzealne Obiekty Renesansu i Baroku
SygnaturaMb - 97 - OMO
WłaścicielMuzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 

TAGI / SŁOWA KLUCZOWE

 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.