Lada /skrzynka/ cechowa stelmachów i kołodziejów z Pasłęka

 


STATYSTYKI
  • 80 Wejścia
  • 21 Pobrań

 

Opis

Wymiary: 24 x 51 x 30 cm
Miejsce powstania: Pasłęk, (pochodzi z dawnych zbiorów Heimatmuseum w Pasłęku)
Materiał: sosna, blacha żelazna, żelazo kute
Technika: stolarka, trybowanie, ocynowanie, kucie, bejcowanie, politurowanie

Lada prostopadłościenna z metalowym uchwytem na wieku wykonana z drewna. Narożniki zostały wzmocnione okuciami zawiasowymi po dwa na każdy z boków na górze i na dole. Na ściance frontowej nabito blachy żelazne ocynowane z trybowanym napisem:
EIN HERBAHRES GEVERCK DER. RAD. UND STELMACHER/ 10 JUNII ANNO 1775/ GEVERCKS. LADE MEISTER JACOB RAUT/ ELTERMAN.MEISTER HEINRICH KARUSZCOMP/
W środku skrzynki po lewej stronie umieszczono mały schowek. Na wieku okucia o formie lancetowatej na przedniej ściance korpusu zamek na dwa klucze. Wieko i dno wystają nieco poza korpus. Dodatkowo w wieko wbito pięć płaskich ćwieków. Wewnątrz po lewej stronie umieszczono schowek.
Skrzynie cechowe, nazywane też ladami, służyły do przechowywania najcenniejszych przedmiotów i dokumentów cechu rzemieślniczego. Zabezpieczano w nich na przykład insygnia cechowe, pieczęcie, księgi, i pieniądze składkowe.
Kołodziejowie i stelmachowie zajmowali się wyrobem wozów i części do nich, ale przede wszystkim kół. Rzemiosło to uprawiane było od starożytności, a na ziemiach polskich rozwijało się od wczesnego średniowiecza na wsi i w grodach, później w miastach. Był to zawód przechodzący z ojca na syna. Jego rozkwit nastąpił w XV-XVIII w. w związku z rozwojem handlu. Zaczęły tworzyć się cechy, najpierw w dużych miastach, skupiające kołodziejów lub kołodziejów razem ze stelmachami. Najtrudniejszą i najbardziej skomplikowaną technicznie częścią pracy kołodzieja była produkcja kół. Koła miały różne rozmiary, a ich wielkość uzależniona była od rodzaju wozu, do jakiego były stosowane.
Rzemiosło pasłęckie w okresie nowożytnym zachowało wzorce organizacyjne z czasów średniowiecza. W spisie z 1779 roku w Pasłęku figurowało 4 majstrów kołodziejów, jeden czeladnik i jeden uczeń. Jak wynika z napisu na skrzyni jednym z majstrów w tym okresie był Jacob Raut, a Starszym cechu Heinrich Karuszcomp (?).

Autor opisu: Anna Malinowska

Wystawy:
"Piękno i kunszt dawnych mebli"", Mrągowo 1990.

Literatura:
Witkowski Czesław, Słownik pojęć historycznych, wyd. 2008, s. 119.
Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2008, s. 224.
Długołęcki Wiesław, "Pasłęk, z dziejów miasta i okolic 1297-1997", Pasłęk 1997, s.

Prawa do wizerunku cyfrowego: CC BY 1.0 https://creativecommons.org/licenses/by/1.0/deed.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji9 sierpnia 2022 (09.08.2022)
Datowanie1775 r. (169? r.)
Mapa GooglePokaż na Mapie Google
KategoriaZbiory muzealne Obiekty Renesansu i Baroku
SygnaturaMb - 141 OMO
WłaścicielMuzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 
 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.