Zegar szafowy podłogowy, typu longcase

 

STATYSTYKI
  • 233 Wejścia
  • 80 Pobrań

 

Opis

Wymiary: wymiary szafki: wys.: 223 cm, szer. 58 cm, głęb. 31,5 cm; wymiary tarczy 30x30,5 cm; zwieńczenia tarczy 12x25,5 cm
Autor: Thomas Brown
Miejsce powstania: Portsmouth, Anglia
Materiał: konstrukcja z drzewa liściastego, fornir (orzech i jesion), mosiądz, stal, ołów, brąz złocony, szkło, jedwab, aksamit
Technika: kucie, odlewanie, wycinanie, grawerowanie, cyzelowanie, złocenie, technika zegarmistrzowska, snycerka, intarsja

Wysmukla szafka w typie angielskim (charakterystyczna dla zegarów angielskich z lat 1780-1810), składa się trzech elementów: z nieco szerszego od trzonu cokołu o ściętych narożnikach, wspartego na żłobkowanych stopach, wydzielonego gzymsami trzonu z pełnymi drzwiczkami (chroniącymi wahadło i wagi) oraz kaptura z toczonymi kolumienkami, zwieńczonego gzymsem w kształcie łuku wklęsło-wypukłego, zamkniętego oszklonymi drzwiczkami (osłaniającymi mechanizm i tarczę zegara). Cokół i trzon dekorowany intarsją w ramy, boczne ścianki kaptura wycinane ażurowo tworzą kratki osłonięte jedwabiem (żeby lepiej rozchodził się dźwięk dzwonka), tylna ścianka trzonu wyklejona zielonym aksamitem.
Tarcza zegara mosiężna w kształcie kwadratu z półkolistym zwieńczeniem pokryta jest grawerunkiem i ażurowymi aplikacjami. W arkadce okrągła plakieta z sygnaturą zegarmistrza: Tho[ma]s Brown / Portsmouth. Na tarczy rozmieszczone są: pierścień duży, godzinowy (między rzymskimi cyframi, oznaczającym godziny, stylizowany motyw lilii dla oznaczenia półgodzin), oraz pierścień mały, minutowy (cyfry arabskie); okienko datownika, okienko kontrolne wahadła, oraz dwa otwory naciągu: chodu i bicia. W narożach tarczy oraz wokół plakietki z sygnaturą odlewane ażurowe aplikacje z motywem roślinnym i konika morskiego. Wskazówki: duża w formie litery ""S"", a mała przypomina kształt ósemki. Podłużny otwór kontroli wahadła oznaczony literami: z lewej ""N"" z prawej ""S""
Mechanizm zegara o szkielecie płytowym, wychwyt kotwicowy regulowany wahadłem, napęd obciążnikowy, system bicia godzin i półgodzin typu grzebieniowego.
Zegar typu longcase, znany także jako grandfather clock, to typ angielskiego zegara podłogowego, który powstał ok. poł. XVII wieku w Anglii i stal modny na całym kontynencie aż do wieku XX. Jego początki wiązały się z zastosowaniem napędu obciążnikowego (na wzór wieżowych zegarów kościelnych), a efektowną, smukłą sylwetkę zawdzięcza szafce, która musiała być dostosowana do mechanizmu, obciążników i wahadła. Jej konstrukcja składała się zawsze z trzech elementów – cokołu, trzonu i głowicy zwanej kapturem. Szafki powstawały w wyspecjalizowanych warsztatach stolarskich, podobnie jak i inne meble, zgodnie z obowiązującymi stylami. Bywało, że sprowadzano z Anglii mechanizm, a szafki wykonywano na miejscu, np. w Gdańsku.

Autor opisu: Jagoda Semków

Niepublikowany

Literatura:
S. Link-Lenczowska, Zegary i zegarki w zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu, Kraków 2013

Wystawy:
Mors ianua vitae. Chrzescijanskie obyczaje pogrzebowe, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, 2012 – 20013
Rzemiosło artystyczne dawnych Prus z kolekcji: Jerzego Wiśniewskiego, Artura Wasielewskiego, Edwarda Parzycha, Zbigniewa Jarockiego, Dariusza Brzozowskiego, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, 2016-2018
70 lat Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, dawny pałac biskupi, 2018 - Weronika Wojnowska

Prawa do wizerunku cyfrowego: CC BY 1.0 https://creativecommons.org/licenses/by/1.0/deed.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji9 sierpnia 2022 (09.08.2022)
Datowanielata 1780 - 1810
KategoriaZbiory muzealne Obiekty Renesansu i Baroku
SygnaturaMF - R - 31
WłaścicielMuzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 

TAGI / SŁOWA KLUCZOWE

 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.