Kociołek typu grapen

 


STATYSTYKI
  • 279 Wejścia
  • 72 Pobrań

 

Opis

Wymiary: wys. 24 cm, śred. 19 cm
Miejsce powstania: Niemcy?
Materiał: brąz
Technika: odlewanie techniką na wosk tracony

Kociołek o pękatym, silnie wydętym brzuścu, z dwoma uchami przy wylewie, z kabłąkiem, wsparty na trzech wysokich nogach.
Grapeny popularne były od średniowiecza, (a używane, aż do XVIII w), szczególnie. w ośrodkach nadbałtyckich należących do związku miast hanzeatyckich. Naczynia te były wykonywane najczęściej z brązu, metodą na wosk tracony, a ich produkcja odbywała się w ludwisarniach, gdzie wykonywano także dzwony, często wyrobem grapenów zajmowali się wyspecjalizowani odlewnicy, zwani grapengiesser'ami. (odlewnicy grapenow).
Grapeny służyły jako naczynie kuchenne. Pękaty brzusiec i wysokie nóżki umożliwiały umieszczenie kociołka bezpośrednio na otwartym ogniu, a kabłąk pozwalał na zawieszenie nad otwartym paleniskiem.
Grapenów ocalało niewiele, uszkodzone przetapiano i wykonywano z nich inne naczynia, a często były rekwirowane i podobnie jak dzwony, czy moździerze, przetapiane na potrzeby wojska. Muzea dysponują pojedynczymi tylko tego typu obiektami, a w handlu antykwarycznym grapeny nie występują zbyt często, zwłaszcza wczesne egzemplarze (do XVI wieku).

Stan zachowania dobry, patyna.

Autor opisu: Weronika Wojnowska

Literatura:
M. Majewski, Późnośredniowieczny warsztat ludwisarski odkryty na kwartale IX w Stargardzie, [w:] XVII Sesja Pomorzoznawcza. Vol. 2: Od późnego średniowiecza do czasów nowożytnych, Gdańsk 2013, s. 45-69
M. Majewski, Najstarsze dzwony na Pomorzu Zachodnim, Zeszyty Siemczyńsko-Henrykowskie, T. V, Siemczyno 2015, s.67-75

Wystawy:
Mikołaj Kopernik – życie i dzieło, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, dawny pałac biskupi, 2012

Prawa do wizerunku cyfrowego: CC BY 1.0 https://creativecommons.org/licenses/by/1.0/deed.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji10 sierpnia 2022 (10.08.2022)
DatowanieXVI w.
Mapa GooglePokaż na Mapie Google
KategoriaZbiory muzealne Obiekty Renesansu i Baroku
SygnaturaMF - R - 196
WłaścicielMuzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 

TAGI / SŁOWA KLUCZOWE

 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.