Fotel renesansowy

 


STATYSTYKI
  • 221 Wejścia
  • 57 Pobrań

 

Opis

Wymiary: 110 cm x 61 cm x 55 cm
Miejsce znalezienia: odnaleziony w 1948 roku na Wzgórzu Katedralnym we Fromborku
Materiał: dąb, sosna, skóra, gwoździe tapicerskie
Technika: stolarka, piłowanie, struganie, klejenie, toczenie, kołkowanie, woskowanie, tapicerka

Fotel skrzyniowy późnorenesansowy, w typie holenderskim o konstrukcji wykonanej z graniaków. W połowie ich wysokości skrzyniowe siedzisko z unoszoną na zawiasach deską siedziska, w górnej części oparcie tylne, które stanowi prostokątna deska łącząca dwa słupki. Skrzynia i oparcie tylne (zaplecek) obite skórą, mocowaną gwoździami tapicerskimi. Poręcze z prostymi podłokietnikami obitymi skórą, wsparte na ozdobnych nogach toczonych, tralkowych, ograniczonych kostkami. Stan zachowania dobry, po konserwacji zachowawczej w 2019 r. Deska siedziska i spód skrzyni dorobione postarzanymi deskami. Dolne części trzech nóg w formie kostki dodane wtórnie, (tylko jedna pochodzi z XVI w.), obicie skórą wtórne (konserwacja z 1958 r.) Istniejące ślady po gwoździach tapicerskich wskazują na wcześniejsze, inne wykonanie obicia skórą. Skóra w wielu miejscach nosi ślady przetarć, zarysowań, zadrapań. Fotel pochodzi z końca XVI wieku i pierwotnie stanowił wyposażenie izby poświęconej Mikołajowi Kopernikowi, urządzonej w jego wieży w 1912 roku przez wikariusza i historyka warmińskiego, Eugena Brachvogla.
Meble do siedzenia powszechnego użycia zyskały w Europie popularność w XVI wieku. Oprócz prostych skrzyń i zydli (sgabello) zaczęto używać krzeseł i foteli o prostych, graniastych konstrukcjach, wspartych na kanciastych słupkach, łączonych w połowie wysokości deskowym siedziskiem i prostokątnym oparciem mocowanym na przedłużeniu tylnych nóg. Dodatkowym elementem były boczne oparcia opierane na przedłużeniu przednich nóg, często wykonywanych w formie tralek. Meble holenderskie renesansowe w początkach XVI wieku wykonywano głównie z drewna dębowego. Niektóre egzemplarze foteli miały dodatkowo wykonane obicia zaplecka z tkaniny lub skóry. Fotele skrzyniowe wykorzystywane były w jadalniach jako siedzisko honorowe lub stały u szczytu łóżka w sypialniach. Były dość niewygodne, gdyż nie pozwalały podciągnąć stóp do tyłu, a pionowe oparcie tylne zmniejszało wygodę. Cechą charakterystyczna dla renesansu holenderskiego (niderlandzkiego) było zanikanie dekoracji reliefowej, a stosowane dekoracje uzyskiwano środkami stolarskimi (kanelowanie pilastrów, toczenie). Inspirację do renesansowych rozwiązań czerpano z opublikowanego w 1583 roku miedziorytu z projektami mebli.

Autor opisu: Jagoda Semków

Literatura:
1. Izydor Grzeluk, Słownik terminologiczny mebli, PWN 2000, s. 24-35
2. Frederick Litchwield, Illustrated History of Furniture: From the Earliest to the PresentTime, (1893 Reprint), Published by Benediction Books 2009
3. Maria Bogucka, Z dziejów stosunków polsko-holenderskich w XVI–XVII wieku, Warszawa 2011
4. Joseph Aronson, The Encyclopedia of Furniture, 1965 r., praca zbiorowa
5. Na przełomie epok. Meble w czasach Kopernika, praca zbiorowa, Katalog wystawy czasowe, Olsztyn 30.06.2017-1.10.2017
6. Jan Setkowicz, Zarys historii mebla: od czasów starożytnych do końca XIX wieku, Warszawa-Kraków 1969

Publikowany:
E. Brachvogel, Der Dom in Frauenburg, il.50
J. Wasiutyński, Kopernik twórca nowego nieba, Warszawa 1938, s.545
J. Semków, Frombork na dawnych pocztówkach, Frombork 2012 i 2020, s. 88-89
Kartka pocztowa, CL. Langwald, Frauenburg-Ostpr., ok. 1920 r.
Kartka pocztowa, Andreas Thater, Frauenburg, Nachdruck, 1916 r.

Wystawy:
1. Izba pamiątkowa Mikołaja Kopernika, Wieża Kopernika na Wzgórzu Katedralnym, Frombork 1912-1945
2. Gabinet uczonego doby renesansu, Wieża Kopernika na Wzgórzu Katedralnym, Frombork 1984-2014
3. Sypialnia Mikołaja Kopernika, dawny pałac biskupi, Noc Muzeów 2012 r.
4. Gabinet Mikołaja Kopernika, dawny pałac biskupi, Noc Muzeów 2015 r.

Prawa do wizerunku cyfrowego: CC BY 1.0 https://creativecommons.org/licenses/by/1.0/deed.pl

 

Specyfikacja

Data archiwizacji10 sierpnia 2022 (10.08.2022)
DatowanieXVI/ XVII w.
KategoriaZbiory muzealne Obiekty Renesansu i Baroku
SygnaturaMF - R1 - 17
WłaścicielMuzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku
Prześlij zgłoszenie dotyczące obiektu
 

TAGI / SŁOWA KLUCZOWE

 
Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.